İbn Haldun da 14.yüzyıl düşünürlerinden. Ama ben mesela mütehaddid defalarda karşıma çıkmasına rağmen onun hakkında hiçbir şey bilmiyorum.
Görüşlerini beğenir, beğenmezsin veya paylaşır, paylaşmazsın ama isminin geçmesi gerekiyor... Türkiye de ben bu düşünürün ismini bile duyduğumu hatırlamıyorum. Avrupa olmasa Akdeniz, Ortadoğu ortaçağ düşünürlerinden bile haberimiz olmayacak... Neden ?
Zaman bence çok daha önemli bir ayırım kategorisi 'İslam Felsefesi' veya 'Skolastik' gibi nevi üzerinden yapılmış ayrımlar yerine...Aynı zamanda coğrafya önemli bir kategori. Yani 14.yüzyıl dendiği zaman o sırada dünyada gerçekten neler oluyordu diye bakmak lazım...
Türkler son derece cahil ve hırslı bir millet. Gönüllü olarak 301 den hapiste yatmak istiyorum bazen :-) Politika ile dini yeterince ayırmamaktan kaynaklanıyor bu. Laiklik eksikliği aslında problem. Modernite yi son derece yanlış anlamış olma (bu kapasite ile buna da şükür :-) söz konusu. (Orhan Pamuk da bir yer var, Türklerin 'modern' olmayı dini yükümlülüklerden kurtulma şeklinde algılamaları üzerine. Bunda acaba islam öncesi şamanizmin bir etkisi olmuş mudur diye aklımdan geçmiştir hep.)
Hiçbir din sıfırdan başlamaz. 'Tabula rasa' bir istektir, gerçeklik değil.
Bütün dinler coğrafi yerlerine göre bir sinkretizimdir. (Bunun da Tükçesini bilmiyorum. Synkretismus. Yani kendinden önceki kültürler ile karışır. Mesela Anadolu sünni kültürü ile fars şii kültürü farklılıklarında islamdan önceki kültürler rol oynamıştır.
Bunları neden unutulmuşluktan tekrar bugünün bilincine ulaştırmaya çalışıyorum ? Tektanrılı dinler kendilerini fazla ciddiye alan bir psikolojik bulamaç geliştirdiler... Halbuki hepimiz ama gerçekten hepimiz geçiciyiz... Biz tarihin içerisinde ufacık bir anız, bütün tarih değiliz. Biz bir sivrisineğiz aslında ama kendimizi daha güçlü görmek ve hissetmek istiyoruz... Din işte bazılarına bu ebediyet ve güç duygusunu veriyor. Yanılgı var orda. Biz bir sineğiz ve çok güçsüzüz aslında...Sinek olmayı kabul edebilirim ama cahil sinek olmak çok kötü.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder