Rüyalar

Benjamin Gerritsz. Cuyp 1612 – 1652
Joseph, the Butler and the Baker
oil on panel (73 × 62 cm) — ca. 1630 - 1652
Rijksmuseum, Amsterdam

This work is linked to Genesis 40:19

(Yukarıdaki alıntılar başlıkta linkini verdiğim artbible.info/art sayfasından)

Daha evvel de bu blogda belirttiğim gibi Google ın çeşitli masaüstü şirin programları var. 'Günün sözü', 'günün resmi' gibi. Bu Türkiye deki Saatli Maarif Takvimi nin dijital versiyonu gibi birşey. Güzel yapılmış, birçok seçenek var. Optik bir insan olduğum için ( bu iyi mi kötü mü hala bilmiyorum) resim, özellikle de eski resimleri görmeyi seviyorum.
Geçenlerde gördüğüm bir resmi beğenmedim ama açıklaması ilgimi çekti. Bazı resimler görsel olarak ilgimi çekiyor. Mesela Caravaggio veya Boticelli sanatçı olarak her konuyu ve hikayeyi bastırabilecek güçteler... Rembrandt muhtemelen onları örnek almış ama yine de başka bir yol gidiyor...
Amacım bunları yazmak değildi, tekrar konuya dönüyorum. Yukarıdaki resim de Kuran da da geçen Yusuf Kıssasının bir hikayesi resmedilmiş. (Yani bu yukarıdaki resim görsel olarak değil açıklaması üzerinden ilgimi çekti.)
Yusuf kendini yetiştiren sahibinin karısına ihanet etmek istemeyince hapse atılır. Orda ona iki tane rüya anlatırlar. Rüyalardan bir tanesi aslında çok korkunçtur. Ama öyledir işte. Firavunun iki adamından biri asılır, ötekisi hayatına devam eder. Bence kendiniz okuyun bu daha iyi. Bu hikaye Kuran inmeden evvel de biliniyordu. Değişik versiyonları var, ama ahlaken önemli olan şeyler belli. İhanet etmeyin, çalmayın, ölçüde hile yapmayın, her canınızın istediğini yapmaya kalkışmayın...
Rüyalar ve yorum ama tabii başka birşey... Freud eminim bu hikayeyi biliyordu. Bundan hiçbir yerde bahsettiğini ben hatırlamıyorum ama bu hikayeyi duymadan yetiştiğini zannetmem.
Reformasyondan sonra Avrupa da incil daha başka bir hırsla okunmaya başladı. En başta kutsal yazıları herkes okuyamıyordu. Zaten incilin bu kadar çok resmedilmesinin sebeplerinden bir tanesi okuma yazma oranının düşük olması ve resimlerle bazı hikayelerin anlaşılmasının daha kolay olması idi. Sözlü gelenek ve resim hikayeleri daha büyük kesime ve daha cahil halk tabakalarına ulaştırmaya çalışıyordu. Gutenberg in matbaayı kullanması ile buna pek gerek kalmadı.
Ayrıca bütün bunların dışında İncil ve Tevrat Avrupalılara çok yabancı bir şey idi en başında. İncilin ve Tevratın hikayelerinin geçtiği yerler ve kişiler doğulu idi...
Resimlerde de bu problem hep kendini belli etmiştir. Mesela firavunun karısını kraliçe olarak resmeden bir resim var.


Paolo Veronese 1528 – 1588

Moses Found
oil on canvas — c. 1570-75
Kunsthistorisches Museum, Vienna

This work is linked to Exodus 2:6

Bu resim Viyana Sanat Tarihi Müzesi nden. (Wien, Kunsthistorisches Museum)
Resim güzel bir resim tabii ama incildeki hikaye ressamın kendi zamanında geçiyormuş gibi çizilmiş... Bu resmin de çeşitli versiyonları var. Rembrandt belki de bu problemden kurtulmak için kraliçeyi çıplak çizmiş. Yıkanırken gölde. Fena fikir değil aslında ama o resim de biraz fazla pornografik kaçmış bence. Sahne ama aynı sahne. Saraydan bir kadın nehre atılmış bir bebek bulur ve o bebeği alır, büyütür.