Yukarıda ismini ve İngilizce linkini verdiğim kitap 1899 da Thorstein Veblen tarafından yazılmış bir klasik. Richard Sennett, David Riesmann herhalde bu kitabı okumuşlardır. Bir etkileşim bence söz konusu.
Bu kitap 19.yüzyılın sonunda yazılmış olmasına rağmen bugünün Türkiye sini anlamak için el kitabı gibi. Kitap yazıldığında sınıf kontrastları muhtemelen bugünkünden daha kuvvetli idi. Kitapta da bu yüzden bugünün gözü ile bakıldığında bana fazla sert gelen ayırımlar ve ifadeler var ama bazı şeyler de o kadar tanıdık, bildik ve klasik iki... Sanki zaman hiç akmamış gibi...
***
Elimde kitabın Almancası var ve orda 'raeuberische Gesellschaft' diye bir kavram var, ben bunu 'haydut toplum' diye düşündüm. 'Haydut toplum' bir aktiv baş ve ona uyan passiv erkeklerden oluşuyor aslında... Büyük haydut 'avı' getiriyor ve ötekiler ile paylaşıyor... Ve bu o grup arasında bir dayanışma yaratıyor. Aynen Türkiye de politikada olduğu gibi. Böyle 'büyük av' mantığı üzerinden işlemeyen işler aşağı görülüyor, çünkü yeterince 'kahraman erkek' mitine uymuyor. Yani dürüstlük bu barbar çete hayatına uymuyor. Ecevit bence bu yüzden bizim 'canlı,kanlı, ateşli'
Anadolularımız için bir kabus idi. Hepsi için değil tabii ama bu anlattığım şeyler var hep bu toplumda...
Geçenlerde ekonomiden sorumlu bakan (ki aslında Türkiye ekonomisinden değil AKP nin bekaasından sorumlu belliki daha çok) milletti tehdit ediyor: 'Bakın bizi üzüyorsunuz, ülke kaybediyor.' Bu ne biçim bir tondur? Bir kere ekonomiden sorumlu bakanın özerk, profesyonel olması gerekir, gereğinde ekonomi için herkese meydan okuyabilmesi gerekir. Erdoğan hiç böyle birine bir iş verir mi? Sıfırdan gelen çete üyelerinin büyük avcıya itaat ve sedakatleri esastır haydut toplumlarda...
Bir kere Türkiye nin ekonomisi keşke siyasetin dışında kalabilseydi ama bu Türkiye deki zihniyetler yüzünden bir kere mümkün değil...
Ekonominin kötü gidişatında dış borcun bu kadar artmasının bir payı yok di mi? Ekonomi iyi olursa sizden, kötü olursa sizin muhaliflerinizden di mi? Siz bu kabadayı retoriğini bir kenara bırakabilseniz keşke. Milleti tehdit mi ediyorsunuz ? Sizin döneminizde gerçekleşen tutuklamaların borsaya bir etkisi olmadı mı? Sizin demokrasiye darbeniz zaten batmakta olan bir ekonomiyi iyileştiribilir mi?
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder